Việc tham gia vào thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Nga đòi hỏi các nhà bán hàng, đặc biệt là công dân nước ngoài, phải tuân thủ một khung pháp lý ngày càng chặt chẽ. Không chỉ đơn thuần là bán hàng, việc xác lập tư cách pháp nhân hợp pháp là bước đi tiên quyết để hoạt động bền vững và tránh những rủi ro về thuế, pháp lý. Bài viết này sẽ phân tích các điều kiện pháp lý cốt lõi mà công dân Việt Nam cần đáp ứng để mở shop bán hàng trực tuyến tại Nga trong bối cảnh hiện nay.

1. Xác Lập Tư Cách Pháp Nhân: ИП hay ООО?

Để kinh doanh hợp pháp tại Nga, bạn không thể hoạt động với tư cách cá nhân (физическое лицо) khi doanh thu đạt đến một mức độ nhất định hoặc khi tham gia các sàn TMĐT lớn. Bạn bắt buộc phải đăng ký một trong hai hình thức:

• Hộ Kinh Doanh Cá Thể (ИП – Индивидуальный предприниматель): Đây là hình thức phổ biến nhất cho các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ.
  • Điều kiện tiên quyết: Theo quy định của Cơ quan Thuế Liên bang Nga (ФНС), công dân nước ngoài chỉ có thể đăng ký ИП nếu đã có Giấy phép tạm trú (РВП) hoặc Thẻ thường trú (ВНЖ) . Việc đăng ký được thực hiện tại cơ quan thuế nơi bạn đăng ký thường trú hoặc tạm trú .
  • Hồ sơ cần chuẩn bị: Bao gồm đơn đăng ký (mẫu Р21001), bản sao hộ chiếu (đã dịch thuật và công chứng), bản sao РВП/ВНЖ, và biên lai nộp lệ phí nhà nước (800 rúp nếu nộp hồ sơ giấy) .
  • Thủ tục đăng ký: Có thể thực hiện trực tiếp tại văn phòng ФНС, qua trung tâm đa chức năng (МФЦ), hoặc trực tuyến qua cổng thông tin của ФНС nếu có chữ ký điện tử .
• Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn (ООО – Общество с ограниченной ответственностью): Phù hợp nếu bạn có từ hai thành viên góp vốn trở lên, có kế hoạch kinh doanh quy mô lớn, hoặc muốn giới hạn trách nhiệm tài chính của mình trong phạm vi vốn góp. Việc thành lập ООО có thể phức tạp hơn, yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu (hiện là 10.000 rúp) và có địa chỉ trụ sở công ty hợp lệ.

2. Những Thay Đổi Quan Trọng Về Đăng Ký Thuế Năm 2026

Kể từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, các quy định về đăng ký thuế đối với công dân nước ngoài đã có sự điều chỉnh đáng kể dựa trên những sửa đổi của Bộ luật Thuế (Федеральный закон от 29.05.2024 № 100-ФЗ) .

• Bãi bỏ Giấy chứng nhận đăng ký thuế: Thay vì cấp “Giấy chứng nhận đăng ký thuế” (свидетельство) như trước đây, cơ quan thuế sẽ cung cấp cho bạn một “Trích lục từ Sổ đăng ký thuế thống nhất quốc gia” (выписка из Единого государственного реестра налогоплательщиков) để xác nhận việc đăng ký của bạn. Bạn có thể tra cứu và lấy mã số thuế (ИНН) trực tuyến qua dịch vụ “Узнать ИНН” trên trang web của ФНС .
• Mở rộng đối tượng đăng ký bắt buộc: Các quy định mới nhấn mạnh việc đăng ký thuế đối với người nước ngoài thuộc các nhóm sau :
  • Người đã đăng ký ИП theo luật pháp của các quốc gia thuộc Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU).
  • Người cung cấp dịch vụ cho cá nhân dưới hình thức điện tử.
  • Người thực hiện các hoạt động thanh toán hoặc bán hàng hóa.
• Điều này có nghĩa là, ngay cả khi bạn chưa đăng ký ИП tại Nga nhưng đang có các hoạt động bán hàng trực tuyến thường xuyên, bạn vẫn nằm trong diện phải đăng ký thuế.

3. Lựa Chọn Hệ Thống Thuế Phù Hợp

Sau khi đăng ký ИП, việc lựa chọn chế độ thuế là bước quan trọng tiếp theo. Nếu không có lựa chọn khác, bạn sẽ mặc định chịu thuế theo Hệ thống thuế chung (ОСН), vốn phức tạp và nặng gánh nặng thuế hơn. Các lựa chọn phổ biến cho doanh nghiệp nhỏ bao gồm :

• Hệ thống thuế đơn giản hóa (УСН): Đây là lựa chọn tối ưu cho hầu hết các shop online mới mở.
  • УСН “Doanh thu” (Доходы): Nộp thuế với mức 6% trên tổng doanh thu. Đây là lựa chọn đơn giản nhất về mặt kế toán.
  • УСН “Doanh thu trừ chi phí” (Доходы минус расходы): Nộp thuế với mức 15% trên phần lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí được phép). Phù hợp nếu bạn có nhiều chi phí hợp lý (ví dụ: nhập hàng, thuê kho, vận chuyển) .
• Lưu ý về Thuế Giá Trị Gia Tăng (НДС) năm 2026: Từ năm 2025, các doanh nghiệp áp dụng УСН có doanh thu vượt ngưỡng nhất định sẽ phải nộp НДС. Trong năm 2026, nếu doanh thu của bạn vượt quá 20 triệu rúp, bạn có nghĩa vụ phải kê khai và nộp НДС. Bạn có thể chọn mức thuế suất tiêu chuẩn (thường là 20% hoặc 10% tùy mặt hàng) để được khấu trừ thuế đầu vào, hoặc mức thuế suất đặc biệt (5% hoặc 7%) mà không được khấu trừ, tùy thuộc vào mức doanh thu .

4. Những Lưu Ý Pháp Lý Khác Khi Bán Hàng Trên Sàn TMĐT

• Mã số ngành nghề (ОКВЭД): Khi đăng ký ИП, bạn phải chọn mã ОКВЭД cho ngành nghề của mình. Ví dụ, mã cho bán lẻ qua mạng là 47.91.2. Bạn có thể chọn nhiều mã, nhưng phải chọn một mã chính. Việc kinh doanh không đúng mã đã đăng ký có thể dẫn đến phạt tiền lên tới 10.000 rúp và gây khó khăn trong giao dịch với ngân hàng .
• Quy định về tuyển dụng lao động: Cần theo dõi sát sao các dự thảo luật mới. Hiện tại, Quốc hội Nga đang xem xét dự luật có thể cấm các doanh nghiệp cá thể là người nước ngoài (ИП-иностранец) tuyển dụng lao động là người nước ngoài khác trong vòng ba năm đầu tiên sau khi đăng ký . Mặc dù dự luật này vẫn đang trong giai đoạn xem xét sơ bộ (tiền khả thi), nhưng nó cho thấy xu hướng thắt chặt quản lý lao động nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại. Các doanh nghiệp cần cập nhật thông tin để chủ động kế hoạch nhân sự.

5. Tài Khoản Ngân Hàng Chính Chủ – Yêu Cầu Bắt Buộc

Một trong những sai lầm phổ biến của người Việt khi mới bắt đầu bán hàng online tại Nga là sử dụng tài khoản ngân hàng cá nhân của người khác (bạn bè, người thân) để nhận thanh toán từ sàn thương mại điện tử hoặc khách hàng. Tuy nhiên, trong bối cảnh các ngân hàng Nga hiện nay tăng cường kiểm soát chống rửa tiền (AML) và tuân thủ quy định pháp luật về thuế, việc này tiềm ẩn rủi ro rất lớn:

• Vi phạm quy định ngân hàng: Theo hướng dẫn của Ngân hàng Trung ương Nga (ЦБ РФ), tài khoản cá nhân chỉ được sử dụng cho mục đích cá nhân, không được dùng để nhận thanh toán từ hoạt động kinh doanh thường xuyên. Nếu bị phát hiện, tài khoản có thể bị khóa, số dư bị phong tỏa và bạn có thể bị từ chối mở tài khoản mới.
• Không hợp thức hóa doanh thu: Khi dòng tiền kinh doanh đi qua tài khoản của người khác, bạn không thể chứng minh nguồn thu nhập hợp pháp của mình với cơ quan thuế, gây khó khăn trong việc kê khai thuế, quyết toán và có thể dẫn đến bị truy thu thuế kèm phạt chậm nộp.
• Không thể liên kết với sàn TMĐT: Các sàn thương mại điện tử lớn tại Nga như Ozon, Wildberries, Yandex Market chỉ chấp nhận liên kết thanh toán với tài khoản ngân hàng mang tên chính chủ của người đã đăng ký kinh doanh (ИП hoặc ООО). Nếu không có tài khoản chính chủ, bạn sẽ không thể rút tiền từ sàn một cách hợp pháp.

Giải pháp bắt buộc:

Sau khi đã đăng ký thành công ИП hoặc ООО, bạn cần:

1. Mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp (расчетный счет): Đây là tài khoản chính thức dành cho hoạt động kinh doanh, đứng tên chủ doanh nghiệp. Hầu hết các ngân hàng lớn tại Nga như Sberbank, Tinkoff, Alfa-Bank, Tochka đều có gói dịch vụ dành riêng cho ИП với thủ tục nhanh gọn, có thể thực hiện trực tuyến.
2. Sử dụng tài khoản này cho mọi giao dịch kinh doanh: Bao gồm nhận thanh toán từ sàn TMĐT, thanh toán với nhà cung cấp, nộp thuế, thanh toán lương (nếu có nhân viên). Điều này giúp dòng tiền minh bạch, đảm bảo tuân thủ pháp luật và thuận lợi khi cần vay vốn ngân hàng hay kiểm tra thuế sau này.

=> Việc mở shop bán hàng online tại Nga một cách chuyên nghiệp và bền vững đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý. Nắm vững các điều kiện về đăng ký ИП/ООО, hiểu rõ nghĩa vụ thuế và cập nhật liên tục các thay đổi của luật pháp là yếu tố sống còn. Chúng tôi khuyến nghị các doanh nghiệp nên làm việc với các chuyên gia tư vấn luật và thuế (kế toán viên chuyên nghiệp) tại Nga để đảm bảo mọi thủ tục được thực hiện chính xác và tối ưu nhất.

Mọi thắc mắc về Tư Vấn Pháp Lý tại Nga, vui lòng liên hệ:
📞 Hotline / WhatsApp / Telegram: +7 (968) 557-99-99

Kong’s Production – Đồng hành pháp lý cùng doanh nghiệp Việt tại Liên bang Nga.