Trong bối cảnh thương mại điện tử Nga tăng trưởng mạnh mẽ (khối lượng bán hàng trực tuyến tăng 5,5 lần từ năm 2019, đạt 11,5 nghìn tỷ ruble) , việc tham gia thị trường số là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp Việt tại Nga vẫn đang nhầm lẫn giữa hai mô hình kinh doanh trực tuyến cơ bản: website bán hàng riêng và sàn giao dịch thương mại điện tử (TMĐT). Sự nhầm lẫn này không chỉ ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý đáng kể.

Bài viết này sẽ phân tích sự khác biệt về bản chất pháp lý, nghĩa vụ đăng ký và trách nhiệm thuế giữa hai mô hình, giúp cộng đồng người Việt tại Nga có cơ sở lựa chọn kênh bán hàng tại nga phù hợp.

1. Định Nghĩa Pháp Lý Theo Quy Định Hiện Hành

Căn cứ theo các quy định hiện hành của Liên bang Nga về thương mại điện tử, hai mô hình được phân định rõ ràng như sau:

• Website bán hàng (Интернет-магазин/Сайт продаж): Là nền tảng trực tuyến do một thương nhân, tổ chức hoặc cá nhân thiết lập để phục vụ hoạt động xúc tiến thương mại, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ của chính mình. Nói cách khác, đây là “cửa hàng chính chủ” trên không gian mạng, nơi doanh nghiệp tự quản lý toàn bộ quy trình từ trưng bày, giới thiệu sản phẩm đến giao kết hợp đồng và thanh toán.
• Sàn giao dịch thương mại điện tử (Электронная торговая площадка – ЭТП / Маркетплейс): Là website do một thương nhân hoặc tổ chức thiết lập để cung cấp môi trường cho các thương nhân, tổ chức, cá nhân khác tiến hành hoạt động thương mại. Các nền tảng như Ozon, Wildberries, Yandex.Market thuộc nhóm này. Chủ sàn đóng vai trò là bên trung gian, quản lý “khu chợ” và cho phép nhiều người bán thuê “gian hàng” để tiếp cận khách hàng.

2. Tiêu Chí Phân Biệt Cốt Lõi Và Ý Nghĩa Pháp Lý

3. Nghĩa Vụ Đăng Ký Với Cơ Quan Nhà Nước

• Website bán hàng: Theo quy định, thương nhân, tổ chức, cá nhân thiết lập website TMĐT bán hàng (bao gồm cả website có chức năng đặt hàng trực tuyến) có nghĩa vụ thông báo với Bộ Công Thương Nga về việc thiết lập website. Việc thông báo này mang tính chất cam kết tuân thủ pháp luật.
• Sàn TMĐT: Người bán tham gia các sàn TMĐT không phải tự thông báo website riêng lẻ, nhưng phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về đăng ký kinh doanh (ИП hoặc ООО) và chịu sự quản lý thông tin từ sàn.

4. Xu Hướng Quản Lý Mới: Dự Thảo Luật Về Kinh Tế Nền Tảng (Dự Kiến 1/10/2026)

Theo thông tin từ báo Nhân Dân (phóng viên thường trú tại Nga), hiện nay các cơ quan chức năng Nga đang trong quá trình soạn thảo các quy định quan trọng về thương mại điện tử :

• Dự thảo Luật số 289-FZ “Về kinh tế nền tảng” dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, nhằm điều chỉnh hoạt động của các nền tảng kỹ thuật số (маркетплейс) .
• Bộ Phát triển Kinh tế Nga cùng các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp và các nền tảng lớn hiện đang soạn thảo các quy định, bao gồm cả các quy tắc để tạo ra hệ thống đăng ký nền tảng kỹ thuật số .
• Mục tiêu: Xác minh người bán và sản phẩm thông qua các hệ thống của chính phủ để bảo vệ người mua khỏi những người bán thiếu trung thực và nâng cao chất lượng sản phẩm .

Các nội dung chính của dự thảo (theo thông tin hiện có):

Theo thống kê, hiện có hơn 400.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Nga tham gia bán lẻ trực tuyến . Số lượng khiếu nại về bán lẻ trực tuyến đã tăng gấp ba lần, chiếm khoảng 37% tổng số khiếu nại liên quan bán lẻ . Do đó, việc ban hành khung pháp lý rõ ràng hơn là hết sức cần thiết.

5. Ý Nghĩa Thực Tiễn Đối Với Người Việt Kinh Doanh Tại Nga

Đối với người bán trên sàn TMĐT:

• Bắt buộc phải đăng ký kinh doanh: Để trở thành người bán trên Ozon, Wildberries hay Yandex.Market, bạn bắt buộc phải có đăng ký ИП hoặc ООО hợp lệ tại Nga.
• Chuẩn bị cho khung pháp lý mới: Từ tháng 10/2026 (nếu luật được thông qua), các sàn sẽ phải xác minh thông tin người bán chặt chẽ hơn với cơ quan thuế.
• Quyền lợi được bảo vệ tốt hơn: Dự thảo luật mới dự kiến sẽ bảo vệ người bán khỏi các điều khoản bất lợi từ sàn.

Đối với người vận hành website bán hàng riêng:

• Tự do và tự chịu trách nhiệm: Bạn có toàn quyền quyết định giá cả, chương trình khuyến mại, nhưng phải tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng hàng hóa và nghĩa vụ thuế.
• Cần thông báo website: Phải thông báo website cho Bộ Công Thương theo quy định.
• Không được hưởng lợi từ hạ tầng sàn: Bạn phải tự đầu tư xây dựng hệ thống, tự lo logistics và tự thu hút khách hàng.

6. Kết Luận Và Khuyến Nghị

Việc phân biệt rõ ràng giữa website bán hàng và sàn TMĐT tại Nga không chỉ là vấn đề kỹ thuật hay kinh doanh đơn thuần, mà còn liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ pháp lý của bạn.

Hiện tại (tháng 3/2026):

• Nếu muốn bán trên sàn TMĐT (Ozon, Wildberries…): Bắt buộc phải có ИП/ООО.
• Nếu tự xây dựng website riêng: Cần thông báo với Bộ Công Thương và có ИП/ООО nếu doanh thu lớn.

Từ tháng 10/2026 (dự kiến): Khung pháp lý mới về kinh tế nền tảng sẽ có hiệu lực, yêu cầu cao hơn về xác minh pháp lý và minh bạch thông tin đối với cả sàn và người bán .

Lưu ý: Các quy định về luật mới nêu trên là thông tin từ quá trình soạn thảo, chưa phải văn bản chính thức có hiệu lực. Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các cập nhật từ cơ quan chức năng Nga trong thời gian tới.

Mọi thắc mắc về Tư Vấn Pháp Lý tại Nga, vui lòng liên hệ:
📞 Hotline / WhatsApp / Telegram: +7 (968) 557-99-99

Kong’s Production – Đồng hành pháp lý cùng doanh nghiệp Việt tại Liên bang Nga.