Lưu ý quan trọng: Nội dung bài viết được tổng hợp từ các quy định của Cơ quan Thuế Liên bang Nga (ФНС), Bộ luật Thuế Liên bang Nga (НК РФ), thông tin từ Cục Hải quan Liên bang Nga, cùng các phân tích từ chuyên trang kế toán (Главбух, Клерк.ру) và các cổng thông tin thương mại, cập nhật đến tháng 5/2026.

Một bộ phận không nhỏ trong cộng đồng người Việt tại Nga đang thực hiện mô hình kinh doanh xuyên biên giới: hàng hóa được sản xuất tại Việt Nam hoặc Trung Quốc, sau đó vận chuyển sang Nga để bán hàng trên sàn TMĐT tại nga như Ozon, Wildberries.

Mô hình này tiềm ẩn nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra những thách thức thuế khóa đặc thù mà người bán hàng thuần trong nước không gặp phải. Năm 2026, với việc Nga tăng thuế VAT và siết chặt quản lý hàng nhập khẩu, bài toán kinh doanh xuyên biên giới đã thay đổi đáng kể.

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các quy định về thuế nhập khẩu, thuế VAT (НДС), các lộ trình tăng thuế đến năm 2030 và những lưu ý thực tế dành cho doanh nghiệp Việt đang hoặc có ý định kinh doanh xuyên biên giới tại Nga.

1. Kinh Doanh Xuyên Biên Giới Là Gì? Các Mô Hình Chính

Trong bối cảnh bán hàng tại nga qua các sàn tmdt tại nga, “kinh doanh xuyên biên giới” (трансграничная торговля / cross-border trade) thường được hiểu theo hai mô hình chính:

📌 Xu hướng năm 2026: Mô hình B2C đang dần bị thu hẹp do Nga liên tục siết chặt các ngưỡng miễn thuế và tăng thuế suất. Mô hình B2B (nhập khẩu chính ngạch) đang trở thành xu hướng bắt buộc đối với các doanh nghiệp muốn phát triển bền vững và quy mô lớn.

2. Thuế Nhập Khẩu Và НДC Đối Với Hàng Hóa Xuyên Biên Giới

Đây là hai sắc thuế quan trọng nhất mà người kinh doanh xuyên biên giới cần nắm rõ.

2.1. Thuế Nhập Khẩu (Ввозная пошлина)

Thuế nhập khẩu là loại thuế đánh vào hàng hóa khi được đưa từ nước ngoài vào lãnh thổ Nga. Mức thuế phụ thuộc vào mã HS Code của sản phẩm và xuất xứ hàng hóa.

• Việt Nam: Do Việt Nam có Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU, bao gồm Nga), đa số hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, thường là 0% hoặc rất thấp so với mức thuế suất cơ bản áp dụng cho các nước khác.
• Trung Quốc: Hàng hóa xuất xứ Trung Quốc thường phải chịu mức thuế nhập khẩu cao hơn, tùy từng mặt hàng (có thể từ 5% đến 25% hoặc hơn).

Lợi thế cạnh tranh dành cho người Việt: Đây là một lợi thế cực kỳ lớn khi nhập khẩu hàng hóa sản xuất tại Việt Nam (đặc biệt là hàng may mặc, giày dép, thủ công mỹ nghệ, nông sản chế biến) vào Nga. Hãy tận dụng lợi thế này bằng cách chuẩn bị đầy đủ Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu D (C/O form D) để được hưởng thuế suất ưu đãi.

2.2. Ngưỡng Miễn Thuế Cho Hàng Nhập Khẩu B2C (De Minimis) Và Lộ Trình Tăng Thuế

Đối với mô hình B2C (hàng gửi thẳng đến tay người mua qua đường bưu điện), Nga áp dụng quy định về ngưỡng miễn thuế (de minimis). Tuy nhiên, ngưỡng này đang được điều chỉnh giảm mạnh theo lộ trình đến năm 2030.

📌 Ý nghĩa với người Việt kinh doanh xuyên biên giới:

• Năm 2026 vẫn được coi là “năm cuối cùng” của kỷ nguyên miễn thuế cho hàng giá trị nhỏ.
• Từ năm 2027, chi phí cho mô hình B2C (gửi hàng lẻ) sẽ tăng lên đáng kể do phải chịu thêm 7% VAT.
• Từ năm 2029, mô hình B2C gần như không còn lợi thế cạnh tranh so với hàng nhập khẩu chính ngạch (B2B) vì mức thuế VAT sẽ ngang bằng (22%).

Khuyến nghị: Đã đến lúc các doanh nghiệp Việt chuyển dần từ mô hình gửi hàng lẻ (B2C) sang mô hình nhập khẩu chính ngạch (B2B) với số lượng lớn, tận dụng ưu đãi thuế nhập khẩu từ FTA Việt Nam – EAEU để tối ưu chi phí lâu dài.

2.3. НДС Với Hàng Nhập Khẩu Chính Ngạch (Mô Hình B2B)

Nếu bạn nhập hàng với số lượng lớn (một container, một lô hàng thương mại) và làm thủ tục hải quan chính thức, bạn sẽ phải nộp НДС (VAT) ngay tại cửa khẩu.

• Mức thuế НДС từ năm 2026: 22% trên giá trị CIF (giá hàng + bảo hiểm + vận tải quốc tế) .
• Cách nộp: Bạn nộp trực tiếp cho cơ quan hải quan trong quá trình làm thủ tục thông quan. Sau đó, khi bán hàng trên Ozon/Wildberries, số НДС này sẽ được khấu trừ (nếu bạn chọn chế độ thuế suất НДС tiêu chuẩn 22% khi bán hàng), như đã phân tích ở bài viết số 3.

📌 So sánh nhanh hai mô hình năm 2026:

3. Trách Nhiệm Của Sàn TMĐT Và Người Bán Trong Bối Cảnh Xuyên Biên Giới

3.1. Marketplace sẽ tự động thu thuế từ người mua

Theo các quy định và lộ trình mới của chính phủ Nga, Ozon và Wildberries sẽ tự động tính và thu phần НДС (VAT) từ người mua đối với các đơn hàng nhập khẩu từ nước ngoài (mô hình B2C) khi lộ trình tăng thuế bắt đầu có hiệu lực .

• Người mua sẽ thấy dòng “НДС (VAT) – 7%/14%/22%” trên hóa đơn thanh toán.
• Người bán (bạn) không phải tự kê khai và nộp phần thuế này. Tuy nhiên, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả và sức cạnh tranh của sản phẩm.

3.2. Người bán phải minh bạch nguồn gốc và chứng từ

Để sàn có thể áp dụng đúng mức thuế, bạn buộc phải khai báo chính xác:

• Xuất xứ hàng hóa: Khai rõ trên thẻ sản phẩm và trong hệ thống quản lý của sàn.
• Thông tin nhà sản xuất: Đặc biệt quan trọng nếu bạn muốn được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu từ FTA.
• C/O form D (nếu có): Để chứng minh hàng có xuất xứ Việt Nam, được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi.

3.3. Các quy định về tem nhãn “Честный знак” vẫn được áp dụng

Dù hàng nhập khẩu theo mô hình nào, các quy định về tem nhãn “Честный знак” (đã phân tích ở bài viết số 5 của series trước) vẫn được áp dụng đầy đủ và nghiêm ngặt. Hàng nhập khẩu muốn bán trên Ozon, Wildberries bắt buộc phải có mã QR truy xuất nguồn gốc cho những mặt hàng thuộc diện quản lý (quần áo lông thú, giày dép, nước hoa, thuốc lá điện tử…).

4. Lưu Ý Thực Tế Cho Doanh Nghiệp Việt Kinh Doanh Xuyên Biên Giới

4.1. Rủi ro với mô hình “chuyển phát nhanh – khai báo thấp giá”

Trong quá khứ, nhiều người bán hàng xuyên biên giới từng khai báo giá trị hàng hóa thấp hơn thực tế để tránh vượt ngưỡng miễn thuế 200 EUR. Năm 2026, hành vi này trở nên cực kỳ rủi ro.

• Hệ thống hải quan Nga đã được nâng cấp, kết nối dữ liệu với các sàn TMĐT lớn. Họ có thể dễ dàng phát hiện sự chênh lệch giữa giá bán trên sàn (ví dụ 500 USD) và giá khai báo hải quan (ví dụ 150 USD).
• Hậu quả: Hàng bị tịch thu, bị phạt hành chính, tài khoản người bán trên sàn có thể bị khóa vì vi phạm chính sách.

4.2. Tận dụng tối đa lợi thế từ FTA Việt Nam – EAEU

Đây là “vũ khí bí mật” của doanh nghiệp Việt. Hãy chủ động:

• Làm việc với các đơn vị logistics và khai thuế hải quan chuyên nghiệp để xin C/O form D cho từng lô hàng.
• Xác định mã HS Code chính xác cho sản phẩm của bạn để tra cứu mức thuế nhập khẩu ưu đãi cụ thể (nhiều mặt hàng may mặc, da giày, thủ công mỹ nghệ của Việt Nam được hưởng thuế 0% khi xuất sang Nga).

4.3. Cập nhật lộ trình tăng thuế VAT

Lộ trình tăng НДС lên 22% vào năm 2029-2030 đã được phê duyệt . Các chủ xưởng may, doanh nghiệp sản xuất cần tính toán lại bài toán chi phí – giá bán để đảm bảo biên lợi nhuận vẫn khả quan khi người tiêu dùng Nga phải trả thêm vài phần trăm tiền thuế mỗi năm. Hãy xây dựng kế hoạch giảm chi phí vận hành, tăng giá trị sản phẩm ngay từ bây giờ, thay vì đợi đến năm 2027 mới lo lắng.

5. Bảng Tổng Hợp Rủi Ro Và Cơ Hội Khi Kinh Doanh Xuyên Biên Giới 2026

Kinh doanh xuyên biên giới tại Nga năm 2026 có thể tóm gọn trong một câu: “Năm cuối của đường bay ngắn, bắt đầu chuyển sang đường dài bài bản”.

Lộ trình tăng thuế VAT từ 0% lên 22% từ 2027 đến 2029  đang gióng lên hồi chuông cảnh báo cho những ai vẫn còn quen với việc gửi hàng lẻ, khai giá thấp. Lợi thế cạnh tranh về giá của hàng nhập khẩu (so với hàng nội địa Nga) sẽ dần bị xói mòn. Để tồn tại và phát triển, doanh nghiệp Việt buộc phải:

1. Chuyển đổi mô hình từ B2C (gửi lẻ) sang B2B (nhập khẩu chính ngạch).
2. Tận dụng lợi thế từ Hiệp định FTA Việt Nam – EAEU để được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu.
3. Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tem nhãn “Честный знак”, đăng ký kinh doanh (ИП), và kê khai thuế đầy đủ.
4. Tối ưu chi phí logistics và vận hành để bù đắp vào phần chi phí thuế gia tăng trong tương lai.

Đây không phải là lúc để lo sợ, mà là lúc để chuyển mình mạnh mẽ. Những doanh nghiệp Việt thích ứng nhanh, kinh doanh bài bản và minh bạch sẽ là những người chiến thắng trong cuộc đua đường dài tại thị trường Nga.

Mọi thắc mắc về Tư Vấn Pháp Lý và Thuế vui lòng liên hệ:
📞 Hotline / WhatsApp / Telegram: +7 (968) 557-99-99

Kong’s Production – Đồng hành pháp lý cùng doanh nghiệp Việt tại Liên bang Nga.